Bu sayfada
Önce genel tabloyu anlat
Küçük ayrıntılara geçmeden önce ana fikri söyle. Grafik ya da soru ne hakkında? En büyük değişim ne? Birçok kişi küçük ayrıntılarla başlayıp yolunu kaybeder. Önce tek bir genel cümle kurarsan dinleyen için daha kolay olur. Sonra ayrıntı ekleyebilirsin. Bakıp düşünmek için birkaç saniye ayır. Kısa bir duraksama normaldir. Fikirlerini toplarken basit bir açılış cümlesi söyleyebilirsin.
This chart shows how the number of visitors changed over time.
Bu grafik, ziyaretçi sayısının zaman içinde nasıl değiştiğini gösteriyor.
Overall, the main trend is going up.
Genel olarak ana eğilim yukarı doğru.
The biggest change happened in the middle of the period.
En büyük değişim dönemin ortasında oldu.
Artış ve azalış için kelimeler
Az sayıda fiil yeter. Artış için “rise”, “increase” ya da “go up” kullan. Azalış için “fall”, “drop”, “decrease” ya da “go down” kullan. Değişmediğini söylemek için “stay the same” ya da “stay stable” de. Değişimin büyüklüğünü göstermek için bir kelime ekle: “a little”, “slowly”, “quickly”, “sharply”. Çok kelimeyi kötü kullanmaktansa her kelimeyi doğru kullanmaya çalış. Doğal gelsin diye yüksek sesle söyleyerek prova yap.
The number rose slowly at first.
Sayı başta yavaş yavaş yükseldi.
Then it dropped sharply.
Sonra keskin biçimde düştü.
After that, it stayed about the same.
Ondan sonra yaklaşık aynı kaldı.
Sayılardan stres yapmadan söz et
Her zaman tam sayıyı söylemen gerekmez. Basit kelimeler çoğu zaman daha iyi işler. “About half”, “most people”, “a small number” ya da “nearly all” diyebilirsin. Bir sayı söylemek istersen yavaş ve net söyle. “About”, “around” ve “almost” gibi kelimeler emin olmadığında işine yarar. Thirteen ile thirty gibi birbirine karışan seslere dikkat et. Thirteen'de sonu, thirty'de başı vurgula.
About half of the people chose the bus.
İnsanların yaklaşık yarısı otobüsü seçti.
Only a small number said they work from home.
Sadece küçük bir kısmı evden çalıştığını söyledi.
It was almost twice as high as before.
Öncekinin neredeyse iki katıydı.
İki şeyi karşılaştır
Çoğu zaman karşılaştırma yapman gerekir. “Higher than”, “lower than”, “more than”, “fewer than” ve “the same as” kalıplarını kullan. Tek cümlede farkı göstermek için “while” ya da “but” de kullanabilirsin. Karşılaştırma cevabını güçlendirir, çünkü sadece sayıları değil bilgiyi anladığını da gösterir. On tane değil, bir ya da iki net karşılaştırma yapmaya çalış. Nitelik, nicelikten daha önemli.
Cars were more popular than bikes.
Arabalar bisikletlerden daha popülerdi.
Rents went up in the city, while they stayed stable in small towns.
Şehirde kiralar arttı, küçük kasabalarda ise sabit kaldı.
Fewer people travelled in winter than in summer.
Kışın yazdan daha az kişi seyahat etti.
Bir neden ya da kısa bir görüş ekle
Eğilimi anlattıktan sonra olası bir neden ekleyebilirsin. Bu, cevabını daha ilginç yapar. “Maybe”, “probably” ya da “I think” gibi yumuşak ifadeler kullan. Emin olman gerekmiyor. Dinleyen, senin fikirlerini açıklamanı duymak ister. Kısa bir özet cümlesiyle bitir. Bu, dinleyene işini bitirdiğini söyler ve düzenli olduğunu gösterir.
I think this is probably because prices went up.
Bence bunun nedeni muhtemelen fiyatların artması.
Maybe more people prefer to shop online now.
Belki artık daha çok kişi internetten alışveriş etmeyi tercih ediyor.
So, to sum up, the trend is clearly going down.
Özetlersek, eğilim açıkça aşağı doğru.
Sık sorulan sorular
“Decrease” gibi bir kelimeyi unutursam ne olur?
Daha basit bir kelime kullan. “Go down” ve “go up” gayet yeterli. Şöyle de açıklayabilirsin: “It became smaller.” Dinleyen, zor kelimelerden çok net anlama önem verir. Sakin sakin konuşmaya devam et.
Gördüğüm her sayıyı söylemem gerekir mi?
Hayır. En önemli değişimleri seç. Ana eğilimi, bir ya da iki önemli ayrıntıyı ve bir karşılaştırmayı söyle. Çok fazla sayı cevabını takip etmeyi zorlaştırabilir.
Konuşurken ortada bir şeyi yanlış söylersem ne olur?
Bu çok normal. “Sorry, I mean...” deyip düzeltebilirsin. Sonra devam et. Hızlı ve sakin bir düzeltme çoğu zaman doğal ve kendinden emin duyulur.